Gündem

İhtimamla Oluşturulmuş Bir Kütüphanenin Olmazsa Olmazı Olan 33 Şahane Kitap

Eksiksiz bir kütüphanenin temeli olacak 33 kitap önerisi ile karşınızdayız! Uygun okumalar diliyorum, kitabınız bol olsun!  

Not: Sıralamanın kitapların kıymeti ile rastgele bir ilgisi yoktur. 

1. “Anna Karenina”, (1877) Lev Nikolayeviç Tolstoy

Aşkı yüzlerce muharrir tarafından ele alınmış bir mevzudur ancak dünyaca ünlü Rus muharrir Tolstoy'un “Anna Karenina”sı üzere destansı olanı pek yoktur. 

Anna Karenina, 19. yüzyıldaki Rus aristokrasisinde yaşanan bir yasak aşk öyküsü…

2. “Devlet”, (M. Ö. 380) Platon

Alfred North Whitehead, “Felsefe tarihi Platon’a düşülen dipnotlardan ibarettir”
diyor. Diyaloglarında hocası Sokrates’i konuşturan Platon’un meşhur kitabı “Devlet” yüzlerce yıldır siyaset ve devlet ideolojisi üzerine baş yoranların, “ideal devlet, toplum nasıl olmalı?”, diye soranların tekrar tekrar okuduğu bir kitap. “Devlet” okunmadan siyaset üzerine söylenen her şey eksik kalacaktır…

3. “Madame Bovary”, (1856) Gustave Flaubert

“Madame Bovary”, Gustave Flaubert tarafından 19. yüzyılda yazılmış çok kıymetli bir romandır.

Birçok edebiyat eleştirmeni tarafından ilk çağdaş realist roman sayılan “Madame Bovary” ilk kez 1857 yılında basılmıştır. 

Bu kitaptan sonra Bovarizm akımı oluşmuş ve psikolojide tatminsizlik, memnuniyetsizlik manasına gelen bir rahatsızlık olarak yer almıştır.

Olağan ki Madame Bovary'nin yaşadığı unutulmaz aşk da hafızalardaki yerini almıştır.

4. “Prens”, (1532) Niccolò Machiavelli

Bugün Makyavelist sözcüğünü duyduğumuzda akla siyasî iktidar ve menfaat uğruna her şeyi yapabilecek, hiçbir etik pahası olmayan şeytanî bir tip gelmektedir. İşte bu sözcük İtalyan siyaset felsefecisi Niccolo Machiavelli’nin adından gelmektedir. 

Machiavelli, öbür kitaplar da yazmış olsa da makûs şöhretini esas olarak “Prens” isimli kitabından kazanmıştır. Machiavelli, bu kitabında iktidar sahiplerine çeşitli teklifler getirmektedir. Lakin çoğunlukla kötücül diyebileceğimiz bu teklifler, aslında Machiavelli’nin ülkü idare tasarımında yoktur. 

O “Prens”de olması gerekeni değil, olanı anlatmıştır. Machiavelli bu eseriyle bazılarınca siyaset biliminin kurucusu kabul edilmiştir ve denilebilir ki Marx’tan sonra dünya siyasetini en çok etkileyen isim olmuştur.

5. “Böyle Buyurdu Zerdüşt”, (1883) Friedrich Wilhelm Nietzsche

Tam ismi “Böyle Buyurdu Zerdüşt: Herkes ve Hiç kimse için Bir Kitap” olan eser, dâhi Alman filozof Friedrich Nietzsche'nin ideolojisini anlattığı en kıymetli yapıttır.

Nietzsche'nin felsefî görüş ve kavramları açısından çok değerli bir yer tutmaktadır. Eser birebir vakitte çokça eleştirilmiş ve yanlış anlaşılmıştır.

6. “Kırmızı ve Siyah”, (1830) Henri Stendhal

Stendhal, dünya aşk edebiyatının en değerli klasiklerinden biri olan “Kırmızı ve Siyah”ın konusunu gazetede çıkan bir yargılama haberinden almıştır. Kırmızı ve Siyah’ta, Julien Sorel ile Madame de Renal’in aşkı, tutkulu aşklara hoş bir örnektir. 

“Kırmızı ve Siyah”, bir aşkın, gitgide büyüyen bir aşkın kıssasıdır. Endişeleri, duraksamaları, ateşli tutkusuyla, usta elinden çıkmıştır.

7. “Genç Werther'in Acıları”, (1774) Johann Wolfgang von Goethe

“Genç Werther’in Acıları”, Johann Wolfgang von Goethe  tarafından 1774 yılında ve iki haftada yazılmış mektup romandır.

Goethe, bu romanı yazdığında 25 yaşındaydı. Romanın piyasaya çıkmasının akabinde hem pek çok intihar olayı ile karşılaşılmış, hem de Almanya sokakları bir “Werther salgınına” uğrayarak, ortalığı mavi ceket, sarı pantolon giyen hisli gençler istila etmiştir.

Genç Werther’in Acıları, Werther ismindeki genç bir hukuk stajyerinin, başka taraftan nişanlı bir bayan olan Lotte ile intiharına kadar kurmuş olduğu ızdırap dolu münasebetini bahis almaktadır.

8. “Kolera Günlerinde Aşk” (1985) Gabriel Garcia Marquez

“Kolera Günlerinde Aşk”,  Gabriel García Márquez'in en ünlü romanlarından biridir.

19. yüzyılın sonları – 20. yüzyılın başları ortasında Fermina Daza, Florentino Ariza ve Tabip Juvenal Urbino üçgeninde gelişen canlı bir karşılıksız aşkı mevzu alan kitap, acı çekmenin şanlı bir davranış olduğu fikrini ağır halde işler. 

Florentino Ariza sevdiği bir ömür uzunluğu sevdiği Fermina Daza'ya kavuşabilmek için tam 53 yıl 7 ay 11 gün bekler.

9. “Toplum Sözleşmesi”, (1762) Jean-Jacques Rousseau

Ünlü Fransız Aydınlanma filozofu Jean-Jacques Rousseau tarafından yazılan “Toplum Sözleşmesi”nde siyasî bir sistemin kurulabilmesi için en güzel tekniğin toplumsal mukavele olduğu açıklanmaktadır.

10. “Yabancı”, (1942), Albert Camus

Nobel Edebiyat Mükafatı sahibi Fransız felsefeci ve edebiyatçı Albert Camus'nün, Saçma (Absürd) ideolojisini anlattığı yapıtıdır.

Kitabın olay örgüsünde her şey çok kısa bir vakit aralığında olup biter: Cezayir’de rastlantısal biçimde bir Arap’ı öldüren orta sınıftan bir Fransız olan Meursault, kendisini adım adım mevte götüren süreci büsbütün kayıtsız biçimde izler. 

Yapıtta Meursault kendine, topluma, hayata hatta mevte dahi kayıtsız kalacak biçimde tüm varoluşa yabancılaşması yalın bir lisanla anlatılır.

11. “Düşlerin Yorumu”, (1899) Sigmund Freud

Modern düşüncenin gelişiminde Viyanalı nörolog Sigmund Freud’un katkısı asla görmezden gelinemez. 1900 yılında yayımlanan “Rüyaların Yorumu”, onun sonraları daha da geliştireceği niyetlerinin kaynağı niteliğindedir. 

Bugün günlük yaşamda da sıklıkla kullanılan başta bilinçaltı (bilinçdışı) olmak üzere birçok kavram ve ufuk açıcı görüş geliştiren Freud, özellikle cinsellik üzerine düşünceleri ile günümüzde dahi sıklıkla kendisine referans verilen ve çok tartışılan bir isim olmayı sürdürüyor.

12. “Karamazov Kardeşler”, (1880), Fyodor Mihayloviç Dostoyevski

Dünyadaki en büyük romancıların başında gelen, Fyodor Mihayloviç Dostoyevski'nin metafizik romanlarının tahminen de en büyüğü olan “Karamazov Kardeşler” hayata, mevte, Yaradana, insan alakalarına, özgürlüğe, ideolojilere dair muazzam sorgulamalarla dolu bir çok büyük bir yapıttır.

13. “Türlerin Kökeni”, (1859) Charles Darwin

Ülkemizde “insanın atası maymun mudur?” üzere tanınan ve gündelik tartışmalarca heba edilse de Darwin’in kitabı bugün bilim çevrelerince yasa olarak görülen biyolojik evrim kuramını birinci sefer sitemli biçimde ortaya koymuştur. 1859 yılında yayımlanan kitap, Darwin’in bilhassa Galapagos Adaları’nda ağırlaşan 5 yıllık araştırma seyahatinin eseridir. Kitap yayımlandığı periyotta büyük gürültü kopardı. Özellikle dinî çevrelerin reaksiyonunu çekti. 

Bilim ve ideoloji dünyasında ise büyük yankı ve heyecan uyandırdı. Marx, “Türlerin Kökeni” için Engels’e şöyle diyordu: “İşte bizim tarihi fikrimizin biyolojik temeli.”

14. “Dönüşüm”, (1915), Franz Kafka

Bazılarınca “uzun öykü” bazılarınca ise roman olarak bedellendirilen “Dönüşüm” Gregor Samsa'nın böcekleşmesi ile başlar.

Gregor Samsa'nın bir böceğe dönüşmesi, sistem içindeki çarkların bir dişlisi olan; eleştirmeyen, sorgulamayan, yalnızca boyun eğip, topluma uyan bir kişi olmaktan çıkıp, kendi kişiselliğini bulma ve münasebetiyle toplum dışına itilme manasını taşır.

15. “Bulantı”, (1938), Jean Paul Sartre

Nobel Edebiyat Ödülü'nü reddeden Jean Paul Sartre ilk romanı olan eser, varoluşçuluğun kült kitaplarından biridir. 

“Günlük” biçiminde yazılan kitapta güçlü bir bireyci ve toplum aykırısı görüş ortaya koymuş; kendi ideolojisinin temel öğelerini bu kitapta anlatmış ve kitabın başarısıyla büyük bir şöhret sahibi olmuştur.

16. “Siddhartha”, (1922), Herman Hesse

Hermann Hesse'nin, Siddhartha Gautama'nın yani Buda'nın hayatını bahis alan, Budizmi ve Budist ideolojiyi, anlatan, müellifin en ünlü yapıtlarıdır.Roman kahramanı Siddhartha, tıpkı Buda üzere bir prenstir. 

Gerçek bilgiye ulaşmak için babasının uzun vadeli direnişine aldırmayarak sarayını, gençliğini ve ailesini geride bırakarak ormanlara çekilir. 

Gezgin bir dilenci olarak hayatını sürdürdüğü uzun bir devrin akabinde Buda ile karşılaşır ve ortalarında uzunca bir sohbet geçer. Buda ona, Budizm'in yapısını ve felsefi derinliğini anlatır ve Siddhartha hayatında yeni bir yola girer…

17. “1984”, (1949), George Orwell

Romanın distopik dünyasında totaliter bir merkezi tek partinin yönetiminde endişe, propaganda ve beyin yıkama faaliyetleri ile halkın daima yönlendirilmesi ve baskı altında tutulması anlatılmaktadır. 

Kitap komünizm ve faşizm üzere totaliter rejimlerin sağlam bir tenkididir. Roman daha sonra çok ünlenecek olan “Büyük Birader” gibi kavramları da içermektedir. 

Yalnızca distopya yahut felsefî roman cinsinin en başarılı örneklerinden biri değil, genel manada en başarılı roman örneklerinden de biridir…

18. “Varolamanın Dayanılmaz Hafifliği”, (1984), Milan Kundera

“Romanlarımdaki bireyler kendime ait gerçekleşmemiş olabilirliklerdir… Her biri benim lakin kenarında dolaştığım bir sonu aşmıştır… Zira romanın sorguladığı sır o hududun ötesinde başlar. Roman müellifin itirafları değildir; bir tuzak haline gelmiş dünyamızda yaşanan insan hayatının araştırılmasıdır.”

Kundera'nın kendi kelamlarıyla insan hayatını araştıran bir yapıt “Varolmanın Dayanılmaz Hafifliği”.

19. “Gülün Adı”, (1980), Umberto Eco

Yüzey katmanda bir polisiye kıssası anlatılırken, derin katmanda Orta Çağ, Hristiyanlık ve bu bağlamda gelişen dinî/felsefi mevzuların irdelendiği bir yapıttır “Gülün Adı”.

Çok konuşulmuş, çok satmış, sinemaya uyarlanmış bir yapıt olmasına tanınan olarak nitelendirilemeyecek nitelikli bir yapıttır.

20. “Zen ve Motorsiklet Bakım Sanatı”, (1974), Robert M. Pirsig

ABD'li felsefeci Robert M. Pirsig'in 1974 yılında yayımlanmış olan bir kitabı ve nitelik metafiziğini konu eden birinci metinlerden biridir. Kitabın ismi, 1953'te yayımlanan ve Eugen Herrigel imzalı Okçuluk Sanatında Zen isimli bir diğer kitabın başlığı üzerinde bir söz oyununa dayalıdır.

21. “Cesur Yeni Dünya”, (1932), Aldous Huxley

Zamyatin'den bir epey etkilenen Huxley'in romanı da 26. yüzyılda geçer. Genetik bilimve üreme yolları vasıtasıyla beşerler bir çok istikametten değiştirilmiştir. Beşerler hastalıkları yenmiş; ırklar ortasında eşitlik sağlanmış, sağlıklı, varlıklı ve keyifli bir toplum oluşturulmuştur. 

Birinci etapta ütopya üzere görülecek bu durum lakin bir çok insanî kıymetin yok edilmesiyle mümkün olmuştur…

22. “Sineklerin Tanrısı”, (1954), William Golding

Nobel ödüllü İngiliz edebiyatçı Golding'in romanı 2. Dünya Savaşı'nın çabucak akabinde bir nükleer savaş sırasında geçer. Bir adaya bırakılan çocuklar ve gençler ortasındaki ömür ve liderlik uğraşı anlatılır. Çocukların masumiyeti ve güzellik potansiyeli yerine, “kötülük” olarak isimlendirdiğimiz kimi davranışların insanın özüne ilişkin olduğunu savunur…

23. “Anthony Burgess” (1962), Otomatik Portakal

Orjinal ismi “A Clockwork Orange” olan yapıt İngiliz edebiyatçı ve müzisyen Anthony Burgess tarafından kaleme alınmıştır. Kitap, temel olarak insanın makineleştirilmesine yönelik klasikleşmiş bir distopya ve kara mizah örneğidir. Yapıt, usta direktör Stanley Kubrick tarafından sinemaya de alınmıştır ve en başarılı roman uyarlamalarından biri olarak kabul edilmektedir.

“Tüm hayvanların en akıllısı, düzgünlüğün ne demek olduğunu bilen insanoğluna bir baskı prosedürü uygulayarak onu otomatik işleyen bir makine haline getirenlere kılıç kadar keskin olan kalemimle saldırmaktan öbür hiçbir şey yapamıyorum…” Anthony Burgess.

24. “Hayvan Çiftliği”, (1945) George Orwell

1940'lardaki “reel sos­yalizm”in eleştirisi olan bu roman, dünya edebiyatında yergi tipinin başyapıtlarından biri olarak kabul edilir. 

Hayvan Çiftliği'nin başkişileri hayvanlardır. Bir çiftlikte yaşayan hayvanlar, kendilerini sömüren insanlara başkaldırıp çiftliğin idaresini ele geçirir. Hedefleri daha eşitlikçi bir topluluk oluşturmaktır. Ortalarında en akıllı olan domuzlar, kısa müddette lider bir kadro oluşturur; fakat ihtilali de yeniden onlar yolundan saptırır. 

Ne yazık ki insanlardan daha baskıcı, daha acımasız bir diktatörlük kurulmuştur artık. George Orwell, bu romanında tarihî bir gerçeği eleştirmektedir. Romandaki lider domuzun, düpedüz Stalin'i simgelediği açıktır. Başka kahramanlar gerçek bireyleri çağrıştırmasalar da, bir diktatörlük ortamında olabilecek bireylerdir.

25. “Aylak Adam”, (1959) Yusuf Atılgan

Her şeye “karşı” duran, “karşı” çıkan, “karşı” olan bir adam… Aylak Adam… Bir ismi bile yok. “C.” diyor Yusuf Atılgan kısaca.

İnsan her şeye çok “karşı”yken kendine de “karşı” olmadan nasıl sürdürülebiler bir “karşı” hayatı?

C., sıradanlığa, tekdüzeliğe, alışılmışın kolaycılığına hiç mi hiç katlanamıyor. Hem farklıyı, hem hakikat olanı arıyor. Eforunun boşuna olduğunun da farkında üstelik…

26. “Fahrenheit 451”, (1953) Ray Bradbury

Guy Montag işini seven bir itfaiyeciydi. On yıldır kitap yakıyordu. Gecenin bir yarısında yola çıkışlarını, alevlerin kitapları yutuşunu hiç sorgulamamıştı… Hiç sorgulamamıştı, insanların korkusuzca yaşadıkları bir geçmişi anlatan o 17 yaşındaki genç kızla karşılaşana dek… 

Montag'ın hayatındaki bütün yanlışlar doğrularla yer değiştirir o andan sonra… İşini, eşini, yaşayışını yeni bir gözle kıymetlendirir. Önünü alamadığı hisleri onu, asla iddia edemeyeceği şeyler yapmaya iter. Sansüre, totaliter idarelere, kültür sanayisine ve uzunca bir müddettir sürdürdüğümüz ömür şekline yönelik en keskin tenkitlerden biri.

27. “Denemeler”, (1580) Montaigne

Michel de Montaigne (1533-1592): “Kendini tanı” ve “Ne biliyorum?” üzere temel sorularla yola çıkarak bir beşerde insanlığın bütün hallerini yoklayan “deneme” tipinin insim babasıdır. 

1571'de kitaplarıyla birlikte çiftliğinin kulesine çekilmesiyle başlayan bu yaratıcı süreç, Montaigne'i evvel okuduklarıyla ilgili notlar almaya itmiş, birebir notlar vakitle Denemeler'i (1580) oluşturmuş, ve bu şahsî yazılar birinci yayımlanıştan sonra da dallanıp budaklanmayı sürdürmüştür.

28. “Don Kişot”, (1605) Miguel de Cervantes

Kahramanlık öyküleri okumayı çok seven Don Kişot bir gün şövalye olmaya karar verir. Ve yanına seyisi Sancho Panza'yı da alarak hem gerçek hem de hayalî düşmanlarla savaşıp, heyecanlı maceralara atılır. Dünya edebiyatındaki birinci çağdaş roman olan bu başyapıt 400 yıldan uzun müddettir okurlarla buluşmaktadır.

29. “Tutunamayanlar”,(1972) Oğuz Atay

'Tutunamayanlar', Türk edebiyatının en değerli yapıtlarından biridir. Berna Moran, Oğuz Atay'ın bu birinci romanını “hem söyledikleri hem de söyleyiş biçimiyle bir başkaldırı” olarak niteler. 

Moran'a nazaran “Oğuz Atay'ın mizah gücü ve hassaslığı ve kullandığı teknik incelikler, Tutunamayanlar'ı büyük bir yeteneğin eseri yapmış, yapıttaki bu yetkinlik Türk romanını çağdaş roman anlayışıyla birebir hizaya getirmiş ve ona çok şey kazandırmıştır.”

Küçük burjuva dünyasını ve pahalarını zekice alaya alan Atay, “saldırısı tutunanların anlamayacağı, rededeceği çeşitten bir romanla yapar.”

30. “İlahî Komedya”, (14. yy.) Dante Alighieri

Dünya edebiyatının temel metinlerinden biri olan İlahi Komedya, yedi yüz yıllık geçmişiyle birçok edebî yapıta ilham kaynağı olagelmiştir. Dante'nin hem müellifi hem de başkahramanı olduğu bu destansı anlatıda mevtten sonraki hayata yapılan yedi günlük bir seyahat anlatılır. 

Dante, sırasıyla Cehennem, Araf ve Cennet'ten geçerek buralardan edindiği izlenimlerini okuyucuya lirik bir lisanla aktarır. Böylelikle Orta Çağ Batılı beşerinin zihnindeki “ahiret” algısı gözler önüne serilirken, ortaya tarihin en uzun şiirlerinden biri çıkmış olur.

31. “İlyada”, (M.Ö 7- 8) Homeros

Şair Homereos'un yazdığı varsayılan büyük bir destandır. Tekrar bir diğer Homeros destanı olan Odeysseia ile birlikte, batı edebiyatının en eski örneği ve tüm vakitlerin en hoş şiirlerinden kabul edilir.

Başta İlyada olmak üzere her iki destan da, Truva Savaşıve bu savaşta yer alan beşerlerle ilgili söylenceleri lisana getiren, koşukla yazılmıştır. Tarihçiler Yunanistan'da yaşayan Akhalar ile Batı Anadolu'da yaşamış Truvalılar ortasındaki bu savaşın yaklaşık üç bin iki yüz yıl evvel yaşandığı ve on yıl sürdüğü görüşündedir.

Yunancada Truva'nın bir isminin da İlios olmasından ötürü Homeros'un bu destanı İlyada ismini almıştır.

32. “Kürk Mantolu Madonna”, (1943) Sabahattin Ali

“Her gün, ebediyen öğlenden sonra oraya gidiyor, koridorlardaki fotoğraflara bakıyormuş üzere ağır ağır, ama büyük bir sabırsızlıkla asıl maksadına varmak isteyen adımlarımı zorla zapt ederek geziniyor, rastgele gözüme çarpmış üzere önünde durduğum “Kürk Mantolu Madonna”yı seyre dalıyor, ta kapılar kapanıncaya kadar orada bekliyordum.”

33. “Küçük Prens”, (1943) Antoine de Saint-Exupéry

“Hoşça git,” dedi tilki. “Vereceğim sır çok kolay: İnsan lakin yüreğiyle baktığı vakit doğruyu görebilir. Gerçeğin mayası gözle görülmez.” Küçük Prens unutmamak için tekrarladı: “Gerçeğin mayası gözle görülmez.”

Onedio IQ'yu Facebook'tan takip etmeyi unutmayın!

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu