X
Barselona’da Bir Deha! Katalan Mimar Antoni Gaudi’nin Hayat Öyküsü ve Yapıtları

Barselona’da Bir Deha! Katalan Mimar Antoni Gaudi’nin Hayat Öyküsü ve Yapıtları

ABONE OL
Ocak 1, 2022 15:55
Barselona’da Bir Deha! Katalan Mimar Antoni Gaudi’nin Hayat Öyküsü ve Yapıtları
0

BEĞENDİM

ABONE OL

Şık dekoratif süslemelerinin öne çıktığı Arka Nouveau akımının İspanyol öncüsü Katalan mimar Antoni Gaudí, 1852 yılında Katalonya’nın Reus kentinde dünyaya geldi. Demirci bir anne ve babanın beşinci ve son çocuğu olarak geldiği dünyada çocukluğundan beri peşini bırakmayan romatizması onu küçük yaşlarında yaşıtlarından ayırıp tabiatla iç içe büyütecekti.

Kaynak: TheArtStory

Yürümekte zorlanması, dışarı çıkamaması nedeniyle gelişimi de tabiatla iç içe oldu. İleriki yıllarda hayatına dokunacak olan müşahede ve tahlil yetenekleri de tam bu sırada içinde filizleniyordu. 17 yaşında başladığı ve bütün hayatını şekillendirecek olan mimarlık eğitimi, çeşitli nedenlerle sekiz yıl sürdü.

Her ne kadar çalışkan bir öğrenci olamasa da çizimdeki yeteneği onu her vakit göz önünde tuttu. Lakin askerlik, eğitiminin de yarıda kalması manasına geliyordu. 1875’te başlayarak dört yıllık mecburî askerlik hizmetini tamamladı, lakin sıhhat durumunun makus olması, vaktinin birçoklarını hastalık müsaadesinde geçirmesi manasına geliyordu, bu da onun evvel Llotja Okulu’na ve akabinde mezun olduğu Barselona Yüksek Mimarlık Okulu’na kaydolmasını sağladı.

Okul yıllarında harçlığını çıkartmak için Joan Martorell, Josep Fontserè üzere Barselona’nın en ünlü mimarlarından kimilerinin ressamlığını yaptı. İsminden birinci olarak ise 1883-1888 tarihleri ortasında yaptığı ve şimdilerde müze olarak kullanılan Casa Vicens isimli yazlık meskenle kelam ettirdi. Gaudi tarafından tasarlanan birinci mesken olan bu yapıt, Arka Nouveau’nun birinci binalarından biri olarak kabul ediliyor.

Eğitimini tamamladığı 1870’lerin Barselonası artık düzgünden uyguna sanatın merkezi olmuştu. Dokumacılık sanayisinin gelişimiyle birlikte orta sınıfın güçlendiği; gösterişin, kentleşmesinin ve ihtişamın arttığı devirde Gaudi’nin süslemeyi merkezine aldığı mimarlık yeteneğiyle sivrilmesi de sıkıntı olmadı.

Hem annesini hem ağabeyini kaybettiği ağır yılların akabinde 1878’te mezun oldu. Aslında mezun olmadan evvel dahi Gaudi, kendi müşterilerini toplamaya başlamıştı. Birebir yıl Paris’teki Dünya Fuarı’nda eldiven üreticisi Camella için vitrin hazırladı ve bu, hayatını değiştirecek olan beşerle, dokuma üreticisi Eusebi Güell ile tanışmasına vesile oldu.

Katolik inanışına bağlılığı Eusebi Güell ile iştirakinin kurulmasına yardımcı oluyor, ortalarındaki yakınlığı arttırıyordu. Bu muahede Güell ismi taşıyan Pavilyon, Saray, Mahzen, Colonia Türbesi ve Parkı üzere çok güçlü yapıtları inşa etmesine imkan sağladı.

Bunların ortasında dikkati en çok çeken eser elbette Park Güell oldu. Üretimi 14 yıl süren ve aslında yarım bırakılan Barselona’nın en değerli turistik yerlerinden Park Güell, başta bahçe-şehir olarak tasarlansa da sonrasında kent parkına dönüştü.

Görenlerin büyüleyici bir tuhaflık olarak nitelendirdiği park, her köşesinde Gaudi mimarisinin olağan dışı izlerini taşıyor. 1984 yılında UNESCO Kültür Mirasları ortasında yer alan parka giriş fiyatsız olsa da içerisindeki Gaudi Konutu’nu görmek için 6-7 euro fiyatındaki bileti satın almak gerekiyor.

1878’de Mataró Personel Kooperatifi binası için kurul aracılığıyla bulunan Gaudi, orada öğretmen olan Josefa Moreu’ya aşık oldu. Fakat karşılık bulamadığı aşkı, Gaudi’nin artık aşktan sevgiden kopup külliyen işine ve mesleğine odaklanmasına neden olacaktı. Bu reddediliş tıpkı vakitte Katolik inancına da bağlanmasına neden oldu.

Gaudí’yi sert, soğuk ve asosyal olarak tasvir edenlerin tersine Güell onu konuşması beğenilen, kibar ve sadık olarak tanımlıyordu. Yıllar Gaudi-Güell paydaşlığıyla geçerken 1908’de isimleri sır olarak saklanan iki Amerikalı teşebbüsçü Gaudi’den New York için Empire State Binası’ndan da uzun bir merkez kule ile ayırt edilebilecek ihtişamda gökdelenin bulunduğu bir hotel inşa etmelerini istedi.

Yapıtlarında Katalan motiflerini sıklıkla kullansa da işin siyasi faaliyetlerine dahil olmamaya çalışan Gaudi, 1920’de Barselona’daki bir isyanda polis tarafından darp edildi. Takvimler Eylül 1924’ü gösterdiğinde ise Katalonya Ulusal Günü’nde diktatör Primo de Rivera’nın Katalan lisanını yasaklanmasına karşı gerçekleştirilen protestoda polis tarafından dövüldü ve tutuklandı. Mahpusta kaldığı kısa bir müddetin akabinde 50 peseta kefaletle özgür bırakıldı.

Aşkının reddedildiği yıllardan sonra dini inancı, Gaudi’nin mimarlık dışındaki tek ilgi alanına dönüştü. 1926’da işten çıkıp kilisedeki günlük duası ve günah çıkarma ayinine giderken kendisine çarpan tramvay evvel şuur kaybı, akabinde vefatına neden oldu.

Eski püskü kıyafetleri ve kimliğinin olmaması, onu bir dilenciden farksız gösterirken tıbbi tedavisinin bir gün ertelenmesine yol açtı. Sonrasında papaz tarafından teşhis edilse de berbata giden durumu vefatına yol açtı ve Gaudi çok büyük bir kalabalığın katıldığı bir cenaze merasimiyle Sagrada Familia mezarına gömüldü.

Şöhreti hayatı boyunca memleketler arası arenada büyüse de Gaudi’nin mirası vefatından sonra azalmaya başlandı. Barselona kenti için tarihe kara bir leke olarak geçen İspanya İç Savaşı (1936-39) sırasında Sagrada Familia’daki atölyesi kundaklandı ve mimarın birçok çizim ve modelleri kayboldu.

Gaudi’nin bir dizayncı olarak dünya çapındaki ünü garanti altına alındı ve Barselona’daki yedi binası UNESCO tarafından Dünya Mirası Alanları olarak listelendi. Gaudi’nin 43 yılını harcadığı Sagrada Familia kilisesinin vefatının yüzüncü yılında yani 2026’da tamamlanması planlanıyor. Böylece Barselona’nın dehası, hak ettiği efsaneliğine kavuşmuş olacak.

Ve dâhiden geriye kalan eserler…

Sagrada Familia, 1882

Casa Vicens, 1883

El Capricho, 1883

Finca Güell, 1884

Palau Güell, 1886

Casa Calvet, 1898

Park Güell, 1900

Cripta de la Colonia Güell, 1909

En az 10 karakter gerekli


HIZLI YORUM YAP

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.